IDriss Kaamouchi is preventiemedewerker van de Jellinek, een verslavingszorginstelling in Amsterdam. Kaamouchi probeert binnen de Marokkaanse gemeenschap het onbespreekbare bespreekbaar te maken. Hij wil het taboe doorbreken. Daarbij baseert hij zich op de Koran. In de Koran staat weliswaar dat drugs, alcohol en gokken "haram" is, maar dat iemand die is verleid door satanische middelen ook hulp mag inroepen.

1.    Hoe zie jij de invloed van djinns, shir, etc. op verslaving en psychiatrie?
Er zijn zes verschillende soorten djinns (van Ibliss tot Satan). Abu Tha’labah al-Khushani zei: “De Boodschapper van Allah (salla Allahu alaihi wa salaam) zei:
“Er zijn drie soorten djinns: een soort die vleugels heeft en ze vliegen door de lucht; een soort die op slangen en honden lijkt; en een soort die stopt om te rusten en dan zijn reis voortzet.” Psychiatrie wordt gezien als gekkenhuis en verslaving past eigenlijk nergens. Bezetenheid wordt in vrijwel 100% van de gevallen als verklaring gegeven.

2.    Hoe kun je een brug slaan tussen deze twee werelden?
Je moet zorgen voor een warme toeleiding. Mensen gaan meestal naar de imam om raad. De GGZ en verslavingszorg worden gezien als hoogdrempelig, onbetaalbaar en onduidelijk. Er moet duidelijkheid komen wat de voorzorg, de zorg (behandeling) zelf en de nazorg precies inhouden. Religie moet serieus genomen worden als verklaring van de klachten. Als je dit niet doet, ben je ze direct kwijt. Rekening houden met religie, cultuur en codes binnen de Marokkaanse gemeenschap is van belang voor het individu en omgeving. Verslaving en psychiatrie zijn thema’s waar men niet mee geconfronteerd wil worden.

3.    Merk je vaak dat djins als verklaring van ziekte gegeven worden?
Ja, heel erg vaak. Eigenlijk wordt bezetenheid vrijwel altijd als verklaring van de ervaren klachten gegeven. Men zoekt altijd naar een verklaring buiten zich zelf, en bij onmacht en  onbewust verwijs men en associeert zijn klachten met djins.

4.    Wat vind je van de website Ziek of Bezeten?
Het is een goede website met veel informatie waar een grote behoefte aan is. De website kan nog beter worden door er filmpjes en zelftests (veel visuele elementen) op te zetten. Ook zouden er tekstdelen in het Arabisch beschikbaar moeten komen,  Jellinek preventie heeft veel ontwikkeld voor deze doelgroep, zowel verslaving als ggz. Op de website moet alleen juiste informatie staan en wellicht ook de adressen van betrouwbare imams.

5.    Moeten behandelingen bij bv Arkin aangepast worden voor de Marokkaanse doelgroep?
Niet perse, maar er moet wel aandacht blijven voor de cultuur en voor een andere interpretatie van de klachten (bijvoorbeeld de cursus ‘Met andere ogen’). De essentie is dat alle mensen vier elementen met elkaar gemeen hebben, maar dat in elke cultuur, binnen ieder gezin en door ieder mens hieraan een eigen invulling wordt gegeven. Ook de Marokkaanse doelgroep hebben een relatie met:
De natuur en het bovennatuurlijke (religie), De ander, Zichzelf en  De tijd.
Cultuur speelt, zeker bij de jeugd, een erg belangrijke rol. Betrek ook de ouders in het behandeltraject. Wat ook erg behulpzaam zou zijn, is de mogelijkheid om tijdens de intake een imam te spreken.

6.    Waar zie jij mogelijkheden om de doelgroep beter te bereiken? Is dat via internet of via andere kanalen?
Er wordt veel waarde gehecht aan de verhalen en ervaringen van anderen. Mond op mond reclame is daarom erg belangrijk. Dit kan ook via het internet (allerlei fora en Ziek of Bezeten).

Arkin Marokko Media Innovatiefonds Zorgverzekeraars Stichting Voorzorg Utrecht Skanfonds